Rezydencja podatkowa cudzoziemca: co zmienia wypłatę

Rezydencja podatkowa cudzoziemca zależy od dwóch testów: pobytu dłuższego niż 183 dni w roku podatkowym albo ośrodka interesów życiowych w Polsce. Status decyduje, czy pracodawca liczy zaliczkę według skali, czy, przy zleceniu lub dziele bez certyfikatu, pobiera 20% ryczałt jak dla nierezydenta.

Kiedy powstaje rezydencja podatkowa cudzoziemca

Polskim rezydentem podatkowym zostaje osoba, która spełnia którykolwiek z dwóch warunków:

• pobyt dłuższy niż 183 dni w Polsce w roku podatkowym,
• ośrodek interesów życiowych w Polsce: rodzina, mieszkanie, główne źródło dochodu.

Dni pobytu liczy się łącznie w całym roku podatkowym. Nie muszą następować bezpośrednio po sobie. Liczy się faktyczna obecność w Polsce, wliczając dzień przyjazdu i wyjazdu, a licznik zaczyna się od nowa w każdym kolejnym roku podatkowym.

Drugi test działa niezależnie od kalendarza. Osoba, która sprowadziła rodzinę i wynajęła mieszkanie, może mieć ośrodek interesów życiowych w Polsce od pierwszego miesiąca, bez czekania na 183. dzień pobytu.

Rezydent czy nierezydent: różnica w rozliczeniu

Status decyduje o czterech rzeczach: jaki dochód jest opodatkowany, jak liczy się zaliczkę z umowy o pracę, jak rozlicza się zlecenie lub dzieło bez certyfikatu rezydencji i jaki dokument roczny wystawia pracodawca.

Zmiana statusu potrafi więc wypłatę zarówno podnieść, jak i obniżyć, zależnie od formy umowy i wysokości zarobków. Sam mechanizm przeliczania od brutto do netto opisuje tekst o obliczaniu wynagrodzenia netto i brutto.

Co się dzieje bez certyfikatu rezydencji

Przy umowie zlecenia i umowie o dzieło pracodawca jako płatnik pobiera od wynagrodzenia nierezydenta, który nie przedstawił certyfikatu rezydencji, zryczałtowany podatek u źródła w wysokości 20% przychodu, bez pomniejszania o koszty uzyskania przychodu. Od wynagrodzenia z umowy o pracę zaliczkę liczy się według skali podatkowej. U nierezydenta ogranicza się to do dochodu z pracy wykonywanej w Polsce. Po przedstawieniu certyfikatu z kraju zamieszkania pracodawca stosuje zamiast ryczałtu zasady z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Roczną informację o pobranym podatku pracodawca wystawia na formularzu IFT-1/IFT-1R.

Zmiana statusu w trakcie roku

Rezydencję ocenia się za cały rok podatkowy, ale pracodawca musi pobierać zaliczki na bieżąco, i robi to na podstawie tego, co wie w danym miesiącu. Stąd sytuacja, w której przez pierwsze miesiące potrącenia liczone są jak dla nierezydenta, a potem zmieniają się na zasady rezydenta.

Jeśli za cały rok okażesz się polskim rezydentem, kwoty pobrane w trakcie roku rozlicza zeznanie roczne, a jego wynikiem może być zwrot albo dopłata. Ryczałt pobrany od nierezydenta, który rezydentem nie został, wykazuje formularz IFT-1/IFT-1R. Szczegóły Twojej sytuacji potwierdzi urząd skarbowy.

Przy dochodach z dwóch krajów rozstrzyga umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania, a nie samo prawo krajowe. To ona przesądza, gdzie dana kategoria dochodu jest opodatkowana. Rozliczenie roczne dla cudzoziemca, który pracował u kilku pracodawców, opisuje tekst o PIT-11 i rozliczeniu rocznym cudzoziemca.

Co zrobić po swojej stronie

Pracodawca nie zgadnie, że sprowadziłeś rodzinę albo wynająłeś mieszkanie na stałe, a to okoliczności, które decydują o ośrodku interesów życiowych. Poinformuj o nich dział rozliczający wynagrodzenia i zapytaj, czy potrzebny jest certyfikat rezydencji z kraju pochodzenia. Zgłoszenie w trakcie roku bywa korzystniejsze niż wyrównanie dopiero w zeznaniu rocznym.

Najczęściej zadawane pytania

Czy 20% ryczałt dotyczy każdego cudzoziemca bez numeru PESEL?

Nie. Ryczałt dotyczy nierezydentów bez certyfikatu rezydencji i tylko przychodów z umowy zlecenia lub o dzieło. Nie zależy od posiadania numeru PESEL. Wynagrodzenie z umowy o pracę rozlicza się według skali podatkowej niezależnie od PESEL.

Czy trzeba złożyć pracodawcy oświadczenie o rezydencji podatkowej?

Przepisy nie narzucają jednego urzędowego wzoru takiego oświadczenia. Pracodawca może poprosić o pisemną informację o miejscu zamieszkania dla celów podatkowych, a od nierezydenta, o certyfikat rezydencji, który pozwala zastosować umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania zamiast ryczałtu.

Czy rezydencję ustala się od nowa w każdym roku podatkowym?

Tak, ocenia się ją za cały rok podatkowy, a nie raz na zawsze. Pracodawca w trakcie roku liczy zaliczki na podstawie tego, co wie w danym miesiącu, dlatego o zmianie sytuacji warto go poinformować.

Jak umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania zmienia rozliczenie zaliczki?

Gdy pracownik ma dochody z dwóch krajów, to ta umowa rozstrzyga, w którym z nich dana kategoria dochodu jest opodatkowana. Samo prawo krajowe o tym nie decyduje. Certyfikat rezydencji pozwala pracodawcy zastosować jej zasady zamiast zryczałtowanego podatku u źródła.

Ten tekst ma charakter informacyjny i opisuje ogólne przepisy. Nie jest poradą podatkową ani prawną.

Opis dotyczy przepisów ogólnych. To, co Ci przysługuje, zależy od rodzaju umowy (umowa o pracę, umowa zlecenie). Wiążące są Twoja umowa i pasek wypłaty.