Uprawnienia UDT na suwnicę, podest i żuraw: zasady

Uprawnienia UDT dotyczą jednego rodzaju urządzenia technicznego. Zaświadczenie na wózek widłowy nie pozwala więc obsługiwać suwnicy, żurawia ani podestu ruchomego: na każde z tych urządzeń zdaje się osobny egzamin, a okres ważności wynosi od 5 do 10 lat.

Czy uprawnienia na wózek widłowy wystarczą do suwnicy lub podestu?

Nie. Według rozporządzenia z 21 maja 2019 r. zaświadczenie kwalifikacyjne obejmuje jeden rodzaj urządzenia, a wniosek o egzamin dotyczy jednego rodzaju i jednego zakresu: obsługi albo konserwacji. Kto ma uprawnienia na wózek widłowy, a ma pracować przy suwnicy, zdaje kolejny egzamin.

Obowiązek wynika z ustawy o dozorze technicznym. Zaświadczenia wydają trzy jednostki: Urząd Dozoru Technicznego (UDT), Transportowy Dozór Techniczny (TDT) i Wojskowy Dozór Techniczny (WDT). Dokument ma postać plastikowej karty. Zaświadczenie z UDT potwierdza kwalifikacje także przy urządzeniu, nad którym dozór sprawuje inna jednostka.

Na hali produkcyjnej najczęściej spotyka się suwnice i wciągniki, a w pracy w magazynie i logistyce wózki i podesty. Każde z tych urządzeń wymaga własnego zaświadczenia.

Czy kategorie I S, II S i I Ż jeszcze obowiązują?

Nie. Oznaczenia w rodzaju I S, II S, III S, I Ż, II Ż czy IP pochodzą z systemu sprzed 1 czerwca 2019 r. Dziś zaświadczenie wskazuje rodzaj urządzenia, a przy części rodzajów obejmuje też urządzenia prostsze. Przykład: zaświadczenie na żuraw samojezdny obejmuje żurawie przewoźne, przenośne i stacjonarne, ale odwrotnie to nie działa.

Uprawnienia UDT: okres ważności i zakres

Okres ważności zależy od rodzaju urządzenia, jego trudności i zagrożenia przy obsłudze. Dla obsługi główne urządzenia wyglądają tak:

Obowiązku nie ma przy suwnicach, żurawiach i wciągnikach z napędem ręcznym wszystkich mechanizmów, z jednofazowym napędem elektrycznym o udźwigu do 1000 kg oraz o udźwigu do 250 kg, jeśli nie przemieszczają osób. Przy podestach i wózkach wyłączenie dotyczy napędu ręcznego i udźwigu do 250 kg, z wyjątkiem urządzeń do przemieszczania osób.

Jak wygląda egzamin UDT?

Egzamin prowadzi komisja złożona z co najmniej dwóch osób. Przebieg wygląda tak:

1. Wniosek składa kandydat albo jego pracodawca, w formie papierowej lub elektronicznej.
2. Jednostka dozoru wyznacza termin w ciągu 30 dni roboczych od złożenia kompletnego wniosku, chyba że kandydat poprosi o późniejszy.
3. Część teoretyczna jest pisemna, na papierze albo na komputerze.
4. Część praktyczna sprawdza obsługę urządzenia w bezpiecznych warunkach.
5. Komisja podaje wynik zaraz po egzaminie i spisuje protokół.

Po wyniku negatywnym kolejne podejście wymaga nowego wniosku. Pytania dotyczą przepisów, budowy i działania mechanizmów, udźwigu i stateczności, instrukcji eksploatacji, bezpiecznych warunków pracy oraz pracy w pobliżu linii napowietrznych. Tematykę i przykładowe pytania dla suwnic, żurawi i podestów UDT publikuje na swojej stronie.

Do egzaminu można przystąpić po ukończeniu 18 lat. Kandydat musi znać język polski albo przyjść z tłumaczem przysięgłym.

Jak przedłużyć uprawnienia UDT?

Przedłużenie nie wymaga ponownego egzaminu. Trzeba spełnić dwa warunki:

• złożyć wniosek najpóźniej 3 miesiące przed końcem ważności, w jednostce, która wydała zaświadczenie,
• wykonywać czynności objęte zaświadczeniem co najmniej 3 lata w ciągu ostatnich 5 lat jego ważności i potwierdzić to oświadczeniem pod rygorem odpowiedzialności karnej.

Jednostka wydaje nowe zaświadczenie. Nowy okres liczy się od dnia, w którym kończy się ważność poprzedniego, a nie od daty wniosku. W CV po polsku wpisz rodzaj urządzenia z zaświadczenia i datę jego ważności, a nie samo „uprawnienia UDT”.

Zaświadczenia wydane przed 1 czerwca 2019 r. jako bezterminowe dostały ograniczoną ważność, a wniosek o ich przedłużenie trzeba było złożyć do 30 września 2023 r. Stan takiego dokumentu potwierdza jednostka dozoru, która go wydała.

Najczęściej zadawane pytania

Czy suwnica sterowana z podłogi pilotem wymaga uprawnień?

Tak, jeśli nie mieści się w wyłączeniach. Przepisy zwalniają z obowiązku według napędu i udźwigu, a nie według sposobu sterowania, więc o wymogu decyduje rodzaj suwnicy.

Czy podest nożycowy wymaga zaświadczenia UDT?

Tak. Podesty ruchome przejezdne, w tym nożycowe, wymagają zaświadczenia ważnego 5 lat. Wyłączenie obejmuje tylko napęd ręczny i udźwig do 250 kg, z wyjątkiem urządzeń do przemieszczania osób.

Czy żuraw HDS to ta sama kwalifikacja co żuraw samojezdny?

Nie. HDS to żuraw przewoźny, a zaświadczenie na niego obejmuje też żurawie stacjonarne. Zaświadczenie na żuraw samojezdny obejmuje przewoźne, ale z zaświadczeniem na przewoźny nie obsłużysz samojezdnego.

Czy cudzoziemiec może zdawać egzamin UDT?

Tak. Wymagane jest ukończenie 18 lat i znajomość języka polskiego albo obecność tłumacza przysięgłego podczas egzaminu.

Opis dotyczy przepisów ogólnych. To, co Ci przysługuje, zależy od rodzaju umowy (umowa o pracę, umowa zlecenie). Wiążące są Twoja umowa i pasek wypłaty.