Odpowiedzialność solidarna agencji pracy i jej klienta nie jest regułą ogólną: przy prawidłowo prowadzonej pracy tymczasowej agencja pozostaje jedynym płatnikiem składek. Ryzyko powstaje w konkretnych sytuacjach: w budownictwie, przy przejęciu części zakładu pracy dostawcy albo przy nabyciu jego przedsiębiorstwa.

Kiedy powstaje odpowiedzialność solidarna agencji pracy i klienta?

Nie jako ogólna zasada. Agencja pracy tymczasowej jest jedynym pracodawcą i jedynym płatnikiem składek pracownika, którego kieruje do klienta. Niezapłacone składki czy zaległe wynagrodzenia same w sobie nie przenoszą się na podmiot korzystający z pracy, chyba że zajdzie jeden z mechanizmów opisanych niżej: podwykonawstwo budowlane, przejęcie części zakładu pracy albo nabycie przedsiębiorstwa dostawcy.

Kiedy odpowiedzialność solidarna powstaje w budownictwie?

Na budowie działa odrębny przepis. Inwestor odpowiada solidarnie z wykonawcą za wynagrodzenie należne podwykonawcy, jeśli zakres jego robót został zgłoszony inwestorowi przed ich rozpoczęciem (art. 647¹ § 1 Kodeksu cywilnego). Odpowiedzialność jest ograniczona do kwoty należnej za te konkretne roboty i nie da się jej wyłączyć umową; inwestor może się od niej uwolnić tylko sprzeciwem złożonym w ciągu 30 dni od doręczenia zgłoszenia.

Przy pracownikach delegowanych do robót budowlanych obowiązuje inny mechanizm: wykonawca odpowiada solidarnie z podwykonawcą-pracodawcą delegującym za zaległe wynagrodzenie, ale tylko do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę i dodatków za nadgodziny. Wykonawca uwalnia się od tej odpowiedzialności, jeśli zachował należytą staranność: pisemnie potwierdził warunki zatrudnienia delegowanego i uzyskał od PIP potwierdzenie złożenia oświadczenia o delegowaniu. Poza budownictwem ten mechanizm nie działa.

Jak opisać outsourcing w umowie?

Outsourcing polega na przekazaniu partnerowi procesu lub funkcji w uzgodnionym zakresie, a rozliczenie określa umowa. Zakres i mierzalne wskaźniki warto opisać wprost w umowie.

Kto odpowiada za zaległości przy przejęciu firmy dostawcy?

Nabywca przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części odpowiada solidarnie ze zbywcą, całym swoim majątkiem, za zaległości podatkowe powstałe do dnia nabycia i związane z prowadzoną działalnością (art. 112 § 1 Ordynacji podatkowej). Nie dotyczy to nabycia pojedynczych składników majątku, tylko przedsiębiorstwa jako całości, a odpowiedzialność jest ograniczona do jego wartości. Nabywca uwalnia się od niej, jeśli przy zachowaniu należytej staranności nie mógł o zaległościach wiedzieć.

Co się dzieje przy przejęciu części zakładu pracy przez klienta?

Gdy klient przejmuje od dostawcy część zakładu pracy, razem z pracownikami i zadaniami, dotychczasowy i nowy pracodawca odpowiadają solidarnie za zobowiązania powstałe przed przejściem, w tym za zaległe wynagrodzenia. Ten przepis Kodeksu pracy dotyczy osób zatrudnionych na umowie o pracę; przy umowie zlecenia sytuacja zależy od umowy.

Co grozi za powierzenie pracy cudzoziemcowi bez podstawy?

Odpowiada podmiot, który powierzył pracę. Ustawa o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom przewiduje za nielegalne powierzenie pracy grzywny, których wysokość rośnie z liczbą osób objętych naruszeniem; aktualne zasady potwierdza urząd wojewódzki albo inspekcja pracy. Pełny zakres kar i sytuacji, w których dochodzi do naruszenia, opisuje tekst o karach za nielegalne powierzenie pracy.

Co sprawdzić przed podpisaniem umowy z agencją?

  • wpis do rejestru agencji zatrudnienia (KRAZ): prowadzą go marszałkowie województw, wyszukiwarka działa online w systemie STOR,
  • zaświadczenia o niezaleganiu z ZUS i urzędem skarbowym, aktualne na dzień podpisania,
  • sposób, w jaki agencja potwierdza legalność pracy cudzoziemców.

Najczęściej zadawane pytania

### Jak sprawdzić, czy agencja pracy tymczasowej na bieżąco płaci składki ZUS?
Podstawą jest aktualne zaświadczenie o niezaleganiu z ZUS, wydane na dzień podpisania umowy. Samo zaświadczenie z przeszłości nic nie mówi o bieżącej sytuacji dostawcy.

### Czy zaświadczenie o niezaleganiu z ZUS w pełni chroni firmę korzystającą z agencji?
Chroni na dzień jego wydania, nie na cały okres współpracy. Zaległości mogą powstać miesiąc po podpisaniu umowy, dlatego zaświadczenie warto pozyskiwać cyklicznie, nie jednorazowo.

### Czy firma korzystająca z agencji pracy tymczasowej odpowiada za jej długi wobec ZUS?
Nie, agencja pracy tymczasowej pozostaje jedynym płatnikiem składek. Odpowiedzialność solidarna klienta powstaje tylko w nazwanych sytuacjach: przy podwykonawstwie budowlanym, pracownikach delegowanych do robót budowlanych, przejęciu części zakładu pracy dostawcy oraz przy zaległościach podatkowych nabytego przedsiębiorstwa, nie przy zwykłej współpracy z agencją.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przepisy się zmieniają, a rozstrzygnięcie zależy od sytuacji konkretnej osoby, dlatego przed podjęciem decyzji sprawdź aktualny stan prawny albo skonsultuj go z prawnikiem.