Kara za nielegalne zatrudnienie cudzoziemca w 2026 r.

Kara za nielegalne zatrudnienie cudzoziemca to grzywna od 3000 zł do 50 000 zł, liczona za każdą osobę, której dotyczy naruszenie. Płaci ją podmiot powierzający pracę, także wtedy, gdy ufał dokumentom, których nie sprawdził.

Ile wynosi kara za nielegalne zatrudnienie cudzoziemca

Wysokość sankcji określa ustawa z 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom (Dz.U. z 2025 r. poz. 621), obowiązująca od 1 czerwca 2025 r. Podniosła ona górną granicę grzywny z 30 000 zł do 50 000 zł.

Sytuacja	Kto płaci	Wysokość
Nielegalne powierzenie pracy	podmiot powierzający	od 3000 zł do 50 000 zł
Działanie umyślne i szczególnie naganne	podmiot powierzający	od 6000 zł do 50 000 zł
Mandat nałożony przez inspektora pracy	sprawca naruszenia	do 10 000 zł
Nielegalne wykonywanie pracy	cudzoziemiec	od 1000 zł do 5000 zł
Naruszenia proceduralne (zgłoszenia, dokumentacja)	zależnie od naruszenia	od 500 zł do 5000 zł

Kara rośnie proporcjonalnie do liczby cudzoziemców. Przy pięciu osobach pracujących bez podstawy dolna granica to już 15 000 zł, a nie 3000 zł.

Grzywna sądowa a mandat inspektora pracy

Inspektor pracy może zakończyć sprawę mandatem karnym do 10 000 zł, bez kierowania jej do sądu. Gdy sprawa trafia do sądu, obowiązują widełki grzywny z tabeli, czyli do 50 000 zł za osobę. Przebieg kontroli i dokumenty, o które pytają inspektorzy, opisujemy w tekście o kontroli legalności zatrudnienia cudzoziemców.

Dlaczego dobra wiara nie chroni pracodawcy

Wyższe widełki, od 6000 zł, dotyczą działania umyślnego i szczególnie nagannego. Podstawowa grzywna od 3000 zł grozi także bez złej woli, np. gdy firma nie sprawdziła dokumentu, choć miała taki obowiązek.

Pracodawca ma obowiązek:

przed rozpoczęciem pracy zażądać od cudzoziemca ważnego dokumentu pobytowego,
zrobić jego kopię,
przechowywać kopię przez cały okres zatrudnienia oraz przez 2 lata od końca roku kalendarzowego, w którym zatrudnienie ustało.

Naruszenia dotyczące zgłoszeń i dokumentacji mają osobne widełki, podane w tabeli wyżej. Sama kopia nie zamyka sprawy, bo dokument trzeba przeczytać. Legalny pobyt nie oznacza prawa do pracy: turysta na wizie Schengen wydanej przez inny kraj strefy nie może w tym czasie podjąć pracy w Polsce. Adnotacja „dostęp do rynku pracy” na karcie pobytu też bywa ograniczona do jednego pracodawcy, a o jej zakresie rozstrzyga decyzja wojewody. Kto jest zwolniony z zezwolenia, a kto nie, zbiera tekst o pracy bez zezwolenia i zwolnieniach.

Wpisz weryfikację do procedury zatrudnienia jako krok z datą i podpisem osoby, która go wykonała. Bez tego przy kontroli nie wykażesz, że dokument w ogóle sprawdzono.

Terminy, które najczęściej kończą się karą

Częstym źródłem naruszeń są przeoczone terminy:

praca na podstawie oświadczenia zaczęta przed jego wpisem do ewidencji przez powiatowy urząd pracy,
niezgłoszenie podjęcia pracy przy oświadczeniu w ciągu 7 dni, zagrożone karą do 5000 zł,
powiadomienie o pracy obywatela Ukrainy złożone później niż 7 dni od rozpoczęcia pracy, zasady opisujemy w tekście o powiadomieniu o powierzeniu pracy obywatelowi Ukrainy,
wygasłe zezwolenie, bo według obecnych przepisów zezwolenia na pracę co do zasady się nie przedłuża, tylko składa nowy wniosek, a aktualne zasady potwierdza urząd wojewódzki.

Jedna ewidencja z datami ważności dokumentów każdego pracownika pozwala pilnować tych terminów.

Kto odpowiada przy agencji pracy

Przy pracy tymczasowej pracodawcą cudzoziemca jest agencja: to ona składa wnioski, żąda dokumentów i przechowuje ich kopie. Firma korzystająca z agencji nie jest przez to zwolniona z odpowiedzialności, bo praca odbywa się w jej zakładzie, dlatego warto wybrać dostawcę, który legalizację zatrudnienia prowadzi jako stałą usługę. Kryteria wyboru zbiera tekst o tym, jak wybrać agencję pracy dla cudzoziemców. Jeśli chcesz przenieść legalizację i zatrudnienie na agencję, sprawdź ofertę dla pracodawców.

Najczęściej zadawane pytania

Czy karę płaci także cudzoziemiec?

Tak. Za nielegalne wykonywanie pracy cudzoziemcowi grozi grzywna od 1000 zł do 5000 zł. Jeśli przy okazji przekroczył dozwolony okres pobytu, Straż Graniczna może wszcząć postępowanie o zobowiązanie do powrotu, które bywa połączone z zakazem ponownego wjazdu do strefy Schengen.

Czy sfałszowany dokument zwalnia pracodawcę z odpowiedzialności?

Samo to, że dokument był sfałszowany, nie zamyka sprawy. Żądanie dokumentu, jego sprawdzenie i kopia to podstawowy sposób, żeby przy kontroli wykazać, że pracodawca dopełnił obowiązku. Ocenę okoliczności podejmuje inspektor albo sąd.

Co grozi za brak kopii dokumentu pobytowego?

Za naruszenia dotyczące zgłoszeń i dokumentacji grozi grzywna od 500 zł do 5000 zł. Brak kopii oznacza też, że przy kontroli nie ma czym wykazać, że dokument w ogóle sprawdzono.

Przepisy dotyczące pobytu i zatrudnienia cudzoziemców zmieniają się często, a wiele zależy od obywatelstwa, podstawy pobytu i sytuacji konkretnej osoby. Ten tekst opisuje ogólny przebieg procedury, przed złożeniem dokumentów potwierdź aktualny stan w urzędzie wojewódzkim.