Badania wstępne do pracy przy umowie o pracę opłaca pracodawca (art. 229 Kodeksu pracy), a za czas badań w godzinach pracy pracownik zachowuje wynagrodzenie.

Kto płaci za badania wstępne do pracy

Przy umowie o pracę koszt ponosi pracodawca: dotyczy to badań wstępnych, okresowych i kontrolnych. Jeśli badanie wypada w godzinach pracy, pracownik na umowie o pracę zachowuje prawo do wynagrodzenia za ten czas. Przy umowie zlecenia te przepisy Kodeksu pracy nie obowiązują wprost, a zasady badań zależą od umowy.

Przy zatrudnieniu przez agencję pracy tymczasowej zasada się nie zmienia, choć podział zadań między agencję a zakład bywa inny; opisuje go tekst o badaniach lekarskich pracownika tymczasowego.

Co musi zawierać skierowanie

Skierowanie wystawia pracodawca, nie kandydat, i musi opisywać stanowisko oraz czynniki szkodliwe lub uciążliwe, które na nim występują: hałas, pyły, dźwiganie, praca na wysokości, zmianowość, kontakt z żywnością. Orzeczenie wydane na podstawie ogólnikowego skierowania nie obejmuje pracy przy maszynie ani na wysokości, bo lekarz nie badał tego, czego nie opisano w dokumencie. Jeśli masz wątpliwość, czy skierowanie opisuje twoje stanowisko, zapytaj koordynatora przed wizytą. Dokumenty, które warto skompletować razem ze skierowaniem, zbiera tekst o pierwszej pracy w Polsce.

Jak przebiegają badania wstępne

Badanie prowadzi wyłącznie lekarz medycyny pracy z placówki, z którą pracodawca ma pisemną umowę, nie lekarz rodzinny ani przypadkowa przychodnia. W zależności od stanowiska dochodzą badania dodatkowe: wzrok i słuch przy pracy z maszynami, badania laboratoryjne, konsultacje specjalistyczne, a przy kontakcie z żywnością osobne badania sanitarno-epidemiologiczne. Całość zwykle mieści się w jednej wizycie, przy skierowaniach z wieloma czynnikami trzeba liczyć się z drugim terminem.

Zabierz dokument tożsamości, skierowanie i informację o przyjmowanych lekach oraz przebytych chorobach. Jeśli nosisz okulary lub soczewki, weź je także.

Czy orzeczenie od poprzedniego pracodawcy wystarczy

Tylko wtedy, gdy spełnione są te warunki: nowe stanowisko ma te same warunki zagrożeń, pracownik ma aktualne orzeczenie z poprzedniego badania, a nowy pracodawca sam stwierdzi zgodność warunków. Przy zmianie branży warunki zagrożeń zwykle są inne, więc badania trzeba zrobić od nowa.

Czy można zacząć pracę przed badaniami

Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez aktualnego orzeczenia stwierdzającego brak przeciwwskazań, dlatego badania wstępne robi się przed pierwszym dniem pracy. Przy umowie zlecenia zależy to od umowy i wymagań zakładu.

Co zrobić przy orzeczeniu negatywnym

Brak dopuszczenia do konkretnego stanowiska nie oznacza braku dopuszczenia do pracy w ogóle: często chodzi o jeden czynnik, na przykład pracę na wysokości. Od orzeczenia przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od jego otrzymania, składane za pośrednictwem lekarza, który je wydał, do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy właściwego dla miejsca pracy lub siedziby pracodawcy. Odwołanie może złożyć pracownik, a orzeczenie z ponownego badania jest już ostateczne. Zapytaj pracodawcę, który wystawił skierowanie, czy ma stanowisko bez czynnika, który zablokował dopuszczenie.

Pierwszego dnia w nowym miejscu warto mieć przy sobie kopię orzeczenia; o pozostałych rzeczach do zabrania pisze tekst o pierwszym dniu w nowej pracy. Przy naszych ofertach pracy nie płacisz za badania wstępne, opłacamy je my albo zakład.

Najczęściej zadawane pytania

Ile kosztują badania wstępne do pracy?

Nie ma jednej stawki urzędowej: ceny w placówkach medycyny pracy się różnią. Przy umowie o pracę to bez znaczenia dla kandydata, bo koszt ponosi pracodawca. Przy naszych ofertach nie płacisz za badania wstępne, opłacamy je my.

Czy badania wstępne można zrobić bez skierowania?

Nie. Badanie wykonuje się na podstawie skierowania wystawionego przez pracodawcę, które opisuje stanowisko i czynniki szkodliwe. Bez tego dokumentu placówka medycyny pracy nie przeprowadzi badania profilaktycznego.

Czy badania wstępne wliczają się do czasu pracy?

Przy umowie o pracę tak, jeśli przypadają w godzinach pracy. Pracownik zachowuje wtedy prawo do wynagrodzenia za czas nieobecności spowodowanej badaniami. Przy umowie zlecenia zależy to od umowy.

Opis dotyczy przepisów ogólnych. To, co Ci przysługuje, zależy od rodzaju umowy (umowa o pracę, umowa zlecenie). Wiążące są Twoja umowa i pasek wypłaty.