Przy umowie o pracę za pierwsze 33 dni choroby w roku kalendarzowym płaci pracodawca, a od 34. dnia zasiłek chorobowy wypłaca ZUS. Wynagrodzenie chorobowe cudzoziemca liczy się tak samo jak Polaka. Przy umowie zlecenia pieniądze za L4 przysługują tylko wtedy, gdy zleceniobiorca przystąpił do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Ile dni choroby płaci pracodawca, a od kiedy ZUS

Przy umowie o pracę świadczenie za chorobę ma dwa etapy. Granica zależy od wieku pracownika i liczy się łącznie za wszystkie zwolnienia w danym roku kalendarzowym.

PracownikWynagrodzenie chorobowe od pracodawcyZasiłek chorobowy z ZUS
do 50. roku życiado 33 dni w rokuod 34. dnia
po ukończeniu 50. roku życiado 14 dni w rokuod 15. dnia

Zasiłek z ZUS jest finansowany z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ta sama zasada dotyczy odosobnienia w związku z chorobą zakaźną.

Ile procent pensji dostaje się na zwolnieniu

Wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy wynoszą co do zasady 80% podstawy wymiaru. 100% podstawy przysługuje między innymi, gdy niezdolność do pracy:

  • przypada w okresie ciąży,
  • powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy,
  • wynika z poddania się badaniom lekarskim wymaganym od kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów.

Podstawą wymiaru jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym zaczęła się choroba. Od tej kwoty odejmuje się składki społeczne finansowane przez pracownika, łącznie 13,71%. Dzienną stawkę otrzymuje się, dzieląc miesięczną podstawę przez 30. Dlatego przy zmiennej pensji, na przykład z nadgodzinami w części miesięcy, kwota za dzień choroby różni się od bieżącej stawki.

Okres wyczekiwania: 30 dni na etacie, 90 na zleceniu

Po rozpoczęciu nowej pracy świadczenie chorobowe nie przysługuje od razu. Najpierw trzeba przez pewien czas nieprzerwanie podlegać ubezpieczeniu chorobowemu:

  • 30 dni przy ubezpieczeniu obowiązkowym, czyli przy umowie o pracę,
  • 90 dni przy ubezpieczeniu dobrowolnym, na przykład przy umowie zlecenia.

Do tego okresu wlicza się poprzednie okresy ubezpieczenia, jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni albo wynikała z urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego lub czynnej służby wojskowej. Kto zmienia pracę bez dłuższej przerwy, zwykle nie zaczyna liczenia od zera.

Okres wyczekiwania nie dotyczy między innymi:

  • absolwentów szkoły lub uczelni objętych ubezpieczeniem chorobowym w ciągu 90 dni od ukończenia nauki,
  • osób z co najmniej 10-letnim wcześniejszym obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym,
  • niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy.

Umowa zlecenia: dobrowolne ubezpieczenie chorobowe

Przy zleceniu ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne i wymaga zgłoszenia na wniosek zleceniobiorcy. Bez niego zwolnienie lekarskie usprawiedliwia nieobecność, ale nie daje ani wynagrodzenia chorobowego, ani zasiłku. Z ubezpieczeniem świadczenie przysługuje dopiero po 90 dniach nieprzerwanego podlegania.

Czy przy danej umowie zlecenia odprowadzana jest składka chorobowa, zleceniobiorca może zapytać koordynatora. Student do 26. roku życia na zleceniu nie podlega ubezpieczeniom społecznym, więc prawa do zasiłku z tej umowy nie ma. Różnice obu form zatrudnienia opisuje tekst o umowie zlecenia i umowie o pracę cudzoziemca.

Czy wynagrodzenie chorobowe cudzoziemca różni się od Polaka

Nie. Prawo do świadczeń chorobowych wynika z podlegania polskiemu ubezpieczeniu, a nie z obywatelstwa. Pracownik z Ukrainy czy innego kraju zatrudniony na umowę o pracę ma te same progi dni, te same procenty i ten sam okres wyczekiwania. Przy umowie zlecenia zasady też są takie same jak dla Polaka, więc zasiłek przysługuje dopiero po przystąpieniu do ubezpieczenia chorobowego i po 90 dniach. Dlaczego stawki składek nie zależą od paszportu, wyjaśnia tekst o składkach ZUS pracownika z zagranicy.

Jak długo można pobierać zasiłek chorobowy

Zasiłek chorobowy przysługuje najdłużej przez 182 dni. Gdy niezdolność do pracy wynika z gruźlicy albo przypada w okresie ciąży, limit wynosi 270 dni. Do jednego okresu zasiłkowego dolicza się wcześniejsze zwolnienia, jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 60 dni.

Po wyczerpaniu tego okresu, gdy dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują powrót do pracy, można ubiegać się w ZUS o świadczenie rehabilitacyjne.

Wypadek przy pracy liczy się inaczej

Niezdolność do pracy po wypadku przy pracy albo z powodu choroby zawodowej daje zasiłek z ubezpieczenia wypadkowego w wysokości 100% podstawy wymiaru. ZUS potwierdza szczegóły w konkretnej sprawie, a podstawą jest udokumentowanie zdarzenia, dlatego każdy wypadek na hali zgłasza się przełożonemu od razu.

Samo zwolnienie trafia do pracodawcy elektronicznie, ale o nieobecności pracownik zawiadamia osobno. Przy umowie zlecenia chorobę i nieobecność zgłasza się według zasad z umowy. Kroki opisuje tekst o tym, jak zgłosić zwolnienie lekarskie.

Najczęściej zadawane pytania

Czy przy pierwszej pracy po szkole trzeba czekać 30 dni na zasiłek?

Nie, jeśli absolwent został objęty ubezpieczeniem chorobowym w ciągu 90 dni od ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu. Wtedy świadczenie przysługuje bez okresu wyczekiwania.

Czy 33 dni liczy się od każdego zwolnienia osobno?

Nie. Limit 33 dni, a po 50. roku życia 14 dni, dotyczy łącznie wszystkich zwolnień w roku kalendarzowym. Kolejne dni choroby w tym samym roku opłaca już ZUS. Ten podział dotyczy umowy o pracę. Przy zleceniu zasiłek przysługuje tylko po przystąpieniu do ubezpieczenia chorobowego.

Czy dwa krótkie zwolnienia to jeden okres zasiłkowy?

Tak, jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 60 dni. Dni z obu zwolnień sumują się wtedy do limitu 182 dni.

Dlaczego wypłata za miesiąc z L4 jest niższa?

Świadczenie wynosi co do zasady 80% podstawy wymiaru, a sama podstawa jest już pomniejszona o 13,71% składek społecznych pracownika. Pełne 100% przysługuje tylko w sytuacjach wskazanych w przepisach, na przykład w ciąży.

Ten tekst ma charakter informacyjny i opisuje ogólne przepisy. Nie jest poradą podatkową ani prawną.
Opis dotyczy przepisów ogólnych. To, co Ci przysługuje, zależy od rodzaju umowy (umowa o pracę, umowa zlecenie). Wiążące są Twoja umowa i pasek wypłaty.