Urlop wypoczynkowy: wymiar 20 lub 26 dni i ekwiwalent

Przy umowie o pracę zawartej bezpośrednio z pracodawcą urlop wypoczynkowy ma wymiar 20 dni przy stażu poniżej 10 lat i 26 dni przy stażu co najmniej 10 lat. Do stażu wliczają się udokumentowane lata pracy za granicą. Przy pracy tymczasowej obowiązuje odrębna zasada: 2 dni za miesiąc. Przy umowie zlecenia, częstej w pracy tymczasowej, urlop przysługuje tylko wtedy, gdy przewiduje go umowa.

Od czego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego

Decyduje łączny staż pracy, a nie staż u obecnego pracodawcy (art. 154 § 1 Kodeksu pracy). Składają się na niego:

• okresy zatrudnienia u wcześniejszych pracodawców w Polsce,
• udokumentowane okresy zatrudnienia u pracodawców zagranicznych,
• okres nauki, liczony ryczałtowo według ukończonej szkoły.

Przykład: absolwent studiów ma 8 lat stażu z samej nauki, więc po 2 latach pracy osiąga 10 lat stażu i dostaje 26 dni zamiast 20.

Czy masz zwykłą umowę o pracę, czy umowę o pracę tymczasową, wynika z samego dokumentu; gdzie tego szukać, opisuje tekst o tym, jak czytać umowę o pracę.

Ile lat stażu daje szkoła

Do stażu wlicza się jeden okres za naukę, ten najkorzystniejszy. Okresów za kolejne szkoły się nie sumuje.

Jeśli uczyłeś się w trakcie zatrudnienia, liczy się albo okres pracy, albo okres nauki, zależnie od tego, co daje więcej. Obu naraz się nie dodaje.

Czy praca za granicą liczy się do stażu

Tak. Udokumentowane okresy zatrudnienia u zagranicznego pracodawcy wlicza się do stażu, od którego zależą uprawnienia pracownicze w Polsce, w tym wymiar urlopu. Zasada dotyczy także cudzoziemców zatrudnionych w Polsce. Gdy nie masz pewności, czy dany okres zostanie uwzględniony, zapytaj dział kadr pracodawcy.

Jak udokumentować zagraniczny staż pracy

Przepisy nie zamykają listy dokumentów. Z przedstawionych dowodów musi wynikać, że byłeś zatrudniony i przez jaki okres. W praktyce sprawdzają się:

• świadectwo pracy od zagranicznego pracodawcy (co powinno zawierać, opisuje tekst o świadectwie pracy),
• umowa o pracę,
• pisemne potwierdzenie zatrudnienia od byłego pracodawcy,
• paski wypłat,
• dokumentacja ubezpieczeniowa.

Samo zaświadczenie o ubezpieczeniu, na przykład unijny formularz U1, bywa niewystarczające, bo potwierdza okres ubezpieczenia, a nie fakt zatrudnienia. Dokument w obcym języku zwykle trzeba przetłumaczyć na polski; formę tłumaczenia ustal z działem kadr pracodawcy przed złożeniem papierów.

Ile urlopu w pierwszej pracy

Osoba, która podejmuje pracę po raz pierwszy w życiu, nabywa urlop z upływem każdego przepracowanego miesiąca: po 1/12 wymiaru przysługującego za pełny rok. Pełny wymiar przysługuje dopiero w kolejnym roku kalendarzowym. Udokumentowana wcześniejsza praca za granicą liczy się do stażu, więc przedstaw dokumenty przed rozliczeniem pierwszego urlopu.

Urlop pracownika tymczasowego i przy zleceniu

Przy umowie o pracę tymczasową obowiązuje odrębna zasada z ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych: 2 dni urlopu za każdy miesiąc pozostawania w dyspozycji jednego lub kilku pracodawców użytkowników. Kodeksowych progów 20 i 26 dni się tu nie stosuje, więc staż nie zmienia tej liczby. Szczegóły opisuje tekst o prawach pracownika tymczasowego.

Przy umowie zlecenia Kodeks pracy nie daje prawa do urlopu wypoczynkowego. Przed podpisaniem sprawdź, czy umowa przewiduje płatne dni wolne.

Kiedy wypłaca się ekwiwalent za niewykorzystany urlop

Przy umowie o pracę ekwiwalent należy się, gdy urlopu nie wykorzystano w całości lub części z powodu rozwiązania albo wygaśnięcia umowy. Pracodawca wypłaca go przy rozliczeniu kończącym umowę, na zasadach wypłaty wynagrodzenia. Przy umowie zlecenia o urlopie i jego rozliczeniu decyduje umowa.

Ekwiwalentu nie ma, gdy strony ustalą, że zaległe dni wykorzystasz w kolejnej umowie o pracę z tym samym pracodawcą, zawartej bezpośrednio po poprzedniej.

Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę wziąć urlop na żądanie?

Tak, przy umowie o pracę pracodawca musi udzielić na żądanie nie więcej niż 4 dni w roku kalendarzowym, w terminie wskazanym przez pracownika. To nie są dodatkowe dni, tylko część ogólnego wymiaru urlopu. Przy umowie zlecenia o dniach wolnych decyduje umowa.

Czy pracownik tymczasowy dostaje ekwiwalent zamiast dni wolnych?

Przy umowie o pracę tymczasową ekwiwalent dotyczy urlopu, którego nie wykorzystano w okresie wykonywania pracy tymczasowej. Za tę niewykorzystaną część agencja wypłaca ekwiwalent pieniężny.

Co zrobić, gdy pracodawca nie uwzględnił mojego stażu z zagranicy?

Złóż w dziale kadr dokumenty, z których wynika fakt zatrudnienia i jego okres, najlepiej świadectwo pracy lub umowę. Bez takich dowodów pracodawca nie ma podstawy, by doliczyć te lata do stażu.

Czy ekwiwalent przysługuje przy zmianie pracodawcy?

Przy umowie o pracę tak, jeśli umowa się skończyła, a część urlopu została niewykorzystana. Wypłaca go dotychczasowy pracodawca przy rozliczeniu kończącym umowę. Przy umowie zlecenia zależy to od zapisów umowy.

Ten tekst ma charakter informacyjny i opisuje ogólne przepisy. Nie jest poradą podatkową ani prawną.

Opis dotyczy przepisów ogólnych. To, co Ci przysługuje, zależy od rodzaju umowy (umowa o pracę, umowa zlecenie). Wiążące są Twoja umowa i pasek wypłaty.